Wykrywanie zakażeń wirusem zapalenia wątroby typu C

Według specjalistów, w Polsce nawet 700 tys. osób może być zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV). Skutki nie leczonego zakażenia mogą być groźne, problem polega jednak na tym, że choroba zwykle przez wiele lat rozwija się w ukryciu, by objawić się na etapie zaawansowanym. ;

Wobec tak dużej liczby osób potencjalnie zakażonych najważniejszym postępowaniem jest ich wykrycie w zdrowej populacji, w celu wczesnego rozpoznania zagrożenia i ustalenia wskazań do leczenia. To trudne, gdyż wiele osób zakażonych HCV nie ma objawów żółtaczki, żadnych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i zaburzeń w trawieniu. Jeżeli występują objawy, to są one zwykle tak niecharakterystyczne - np. bóle stawów, mięśni czy nawet obniżony nastrój - że rzadko kojarzy się je z wzw typu C.
"Wątroba jest narządem nieunerwionym, dlatego przewlekła choroba tego narządu, a nawet marskość, może nie dawać żadnych dolegliwości. Natomiast wzdęcia, bóle brzucha, uczucie niestrawności, czyli to, co najczęściej kojarzy nam się z chorobą wątroby, w rzeczywistości nią nie jest. Są to najczęściej dolegliwości jelitowe albo zaburzenia funkcji żołądka, pęcherzyka żółciowego lub dróg żółciowych" - tłumaczy prof. Janusz Cianciara, szef Kliniki Chorób Wątroby AM w Warszawie. Jego zdaniem, odnosząc się w praktyce do problemu zakażeń wirusem zapalenia wątroby typu C, każdemu pacjentowi, który z jakiegokolwiek powodu przychodzi do lekarza, należy zaproponować badania prób wątrobowych. "Wystarczy - przy okazji wykonywania rutynowych badań krwi - zlecenie dodatkowych badań na aktywność aminotransferaz. To bardzo czułe próby wątrobowe, mogące wskazać, że ?coś" podrażnia wątrobę lub występuje stan zapalny tego narządu" - dodaje prof. J. Cianciara. Warto również wiedzieć, iż jeden prawidłowy wynik tego badania nie powinien uśpić czujności lekarza, ponieważ u ok. 20 proc. chorych na wirusowe zapalenie wątroby typu C próby wątrobowe mogą być prawidłowe. Badania takie powinny być zatem powtarzane.

Wnikliwy wywiad

Bardzo ważną rolę w rozpoznawaniu wzw typu C odgrywa wnikliwie przeprowadzony wywiad z pacjentem, obejmujący m.in. pytania o ewentualne transfuzje krwi. Jeszcze kilkanaście lat temu nie badano krwiodawców na obecność wirusa typu C, ponieważ HCV zidentyfikowano dopiero w 1989 roku i nie było wówczas testów pozwalających rozpoznać zakażenie u krwiodawcy. "Dlatego wszystkie przetoczenia krwi przed 1992 rokiem stanowiły potencjalne zagrożenie zakażenia wirusem typu C. Tak więc wszystkie osoby, które miały w tym czasie przetaczaną krew, powinny mieć wykonane badania na obecność przeciwciał anty-HCV - białek, które pojawiają się we krwi po zakażeniu" - uważa prof. J. Cianciara. Jeśli u pacjenta występują takie dolegliwości, jak: gorsza kondycja psychiczna, zmęczenie, bóle stawowe i mięśniowe, należy zlecić dodatkowe badania (aminotransferazy i oznaczenie anty-HCV), które nie są kosztowne, a pozwalają na ustalenie rozpoznania i ewentualne podjęcie terapii.
Do grupy szczególnego ryzyka należą także osoby, które przyjmowały narkotyki dożylnie. Używanie wspólnych igieł i strzykawek doprowadziło do tego, że 70 proc. narkomanów w Polsce jest zakażonych wirusem typu C.
Ryzyko zakażenia wzw typu C mogą niestety nieść również częste kontakty ze służbą zdrowia. Przed laty, w okresie niedostatecznej sterylizacji sprzętu medycznego, była to najczęstsza droga zakażeń wzw i nadal większość zakażeń wirusem typu C przypada na pobyty w szpitalu (około 80 proc.).
W wyniku informacji przekazywanych przez media coraz więcej osób decyduje się wykonać badania w kierunku zakażenia tym wirusem. Osoby cierpiące na choroby metaboliczne (np. cukrzycę) przyjmują leki, które mogą powodować występowanie podwyższonych wartości aminotransferaz. W każdym z takich przypadków należy myśleć również o możliwości zakażenia wirusem typu C. Nie można zapominać o ewentualnej obecności wirusa typu B, ale zakażenia nim są coraz rzadsze dzięki szczepieniom.

Wczesne rozpoznanie daje szansę

Bardzo często zapalenie wątroby wywołane wirusem C przez wiele lat przebiega bezobjawowo i ujawnia się dopiero w postaci zaawansowanej, nawet na etapie marskości wątroby. Wtedy wymaga specjalistycznego, kosztownego leczenia, bez nadziei na trwałe wyleczenie. Pomimo intensywnej terapii, choroba postępuje i z czasem najczęściej chory wymaga zabiegu przeszczepienia wątroby.
Wczesne rozpoznanie zakażenia daje szansę na skuteczne leczenie - w około 60 proc. przypadków terapia przynosi dobre rezultaty. Pojawiają się nowe, bardziej skuteczne preparaty przeciwwirusowe. Choć większość osób, u których wykryto zakażenie typu C powinno się kierować do specjalisty chorób zakaźnych lub gastroenterologa, warto podkreślić, że we wczesnym etapie choroby wirus nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Choroba, zwłaszcza gdy zakażenie nastąpiło we wczesnym okresie życia, rozwija się zwykle bardzo powoli. Dopiero po 20-30 latach od zakażenia choroba może zacząć zagrażać zdrowiu.
"Dlatego tak ważna jest wiedza na temat wirusa typu C, ponieważ dzięki niej można zapobiec rozwojowi choroby podając leki osłonowe, unikać sytuacji pogarszających stan wątroby lub przyspieszających rozwój choroby oraz leczyć, choć nie w każdym przypadku skutecznie" - mówi prof. J. Cianciara.
Bardzo ważne jest, by pacjentowi, u którego wykryto zapalenie wątroby typu C wytłumaczyć, że to nie ?bomba z opóźnionym zapłonem", lecz zakażenie, które można leczyć i wyleczyć. Po zakażeniu wirusem C w około 20 proc. przypadków organizm radzi sobie z zapaleniem sam, nie dochodzi do rozwoju przewlekłej choroby. U pozostałych zakażonych można we wczesnym stadium skutecznie leczyć chorobę wątroby lub znacznie opóźnić jej rozwój.






Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze

Polecamy

Newsletter

Zapisz się do bezpłatnego newslettera Pulsu Medycyny.
Podaj swój email.


Kalendarium

« » październik 2014
PnWtŚrCzPtSbN
29 30 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2
Studenci Medycyny i Farmacji